هوش مالی چیست؟ اهمیت هوش مالی در زندگی

هوش مالی چیست

اگر از شما بخواهند افراد جامعه را از نظر مالی گروه‌بندی کنید، احتمالا آن‌ها را در سه گروه ثروتمند، متوسط و فقیر قرار می‌دهید. اما  من دوست دارم آن‌ها را در دو گروه قرار دهم: افراد دارای هوش مالی و افرادی که هوش مالی ندارند.

حتما افرادی را می‌شناسید که هر روز بیش‌تر از دیروز ثروت‌مندتر می‌شوند و دائما در حال رشد هستند. فکر می‌کنید راز موفقیت آن‌ها چیست؟

خوش‌شانس‌تر هستند؟ به آن‌ها ارث زیادی رسیده و… ؟ من آدم‌های زیادی را می‌شناسم که با وجود برنده‌شدن در قرعه‌کشی، یا به ارث بردن پول کلان نتوانستند ثروت خود را حفظ کنند. اما در نقطه مقابل افرادی هم هستند که بدون هیچ حمایتی شروع کردند و هر روز نیز اوضاع آن‌ها بهتر و بهتر می‌شود. در حقیقت این افراد هوش مالی خوبی دارند.

نمی‌دانم تا چه حد با مفهوم هوش مالی آشنا هستید. در واقع آشنایی با این موضوع و اجرایی کردن  آن در زندگی‌تان می تواند شرایط اقتصادی شما را تا ۱۸۰ درجه بهبود ببخشد.

از آن‌جایی که همه ما می‌توانیم این نوع هوش را در خودمان پرورش دهیم پس در ابتدا بهتر است با تعریف آن آشنا شویم و بعد به سراغ اشتباهات رایج مالی می رویم، سپس اهمیت هوش مالی را بررسی می کنیم و در پایان می‌آموزیم که چگونه می‌توانیم در زمینه مالی باهوش باشیم.

هوش مالی

تعریف هوش مالی

شاید شما این تصور را داشته باشید که هوش مالی همان پول است و اگر پول زیادی در اختیار دارید پس هوش بیش‌تری نیز دارید. اما این تعریف درست نیست.

در حقیقت، ممکن است شما پول زیادی داشته باشید اما هوش مالی‌تان بالا نباشد و همه این پول را از دست دهید. اما در نقطه مقابل، فرد دیگری پول کم‌تری نسبت به شما داشته باشد اما به دلیل اطلاعات مالی بالایی که دارد می‌تواند پول‌های خود را به بهترین شکل مدیریت کند و در زمینه اقتصادی بهبود چشم‌گیری داشته باشد.

رابرت کیوساکی را بدون شک می‌شناسید. او از جمله افراد موفق در زمینه مالی است که کتاب‌های بسیار ارزشمندی نیز در این زمینه نوشته است. به اعتقاد او:

هوش مالی یا همان شم اقتصادی، مجموعه‌ای از تصمیمات و اقدامات درستی است که در زمینه مدیریت  مالی صورت می‌گیرد.

به عبارت دیگر، اگر شما بتوانید سخت‌ترین مشکلات و مسائل مربوط به امور مالی را حل کنید، از بحران مالی خارج شوید، به طرز صحیحی ورودی‌ها و خروجی‌های مالی خود را مدیریت کنید، روش درست سرمایه‌گذاری را بلد باشید و از پول کم، پول بیش‌تری به دست بیارید، دارای هوش مالی هستید.

بعضی افراد همیشه دوست دارند شرایط بد اقتصادی‌شان را تقصیر دیگران یا جامعه بیاندازند و با جملات شبیه این موارد، خود را بی‌گناه نشان دهند:

  • اگر من هم خانواده پولداری داشتم، بدون‌شک شرایطم بهتر بود.
  • تو این اوضاع بد اقتصادی جامعه، آخه کی می‌تونه پولدار بشه؟
  • اگر به منم ارث کلان می رسید یا تو قرعه‌کشی برنده می‌شدم، آن‌وقت اوضاع فرق می‌کرد.
  • سر من کلاه گذاشتند وگرنه من ثروت زیادی داشتم.
  • و …

اگر می‌خواهید از نظر مالی رشد کنید و هر شب با استرس بدهی‌هایتان به خواب نروید، بهترین کار این است که از این لحظه دنبال مقصر نگردید. مسئولیت کامل زندگی‌تان را برعهده بگیرید و به دنبال افزایش مهارت‌ها و هوش مالی تان باشید. مهم نیست در گذشته چه اتفاقی افتاده و در حال حاضر در چه نقطه‌ای قرار دارید.

شما در هر شرایطی که باشید و هر گذشته‌ای که داشته باشید، اگر بتوانید هوش خود را در زمینه مالی افزایش دهید و راه‌های مدیریت مالی را بیاموزید، بدون‌شک می‌توانید از نظر اقتصادی و مالی رشد کنید و شرایط‌‌‌تان را کاملا تغییر دهید.

financial intelligence mistakes

اشتباهات رایج مالی

برای تغییر شرایط، بهتر است ابتدا با خطاهای رایج مالی آشنا شویم. در ادامه مهم‌ترین اشتباهات مالی که افراد انجام می دهند، برای شما آماده کرده‌ایم. این اشتباهات باعث می شوند تا ثروت از شما دور شود. پس آشنایی با این موارد و انجام ندادن آن‌ها قدم بزرگی در مسائل هوش مالی محسوب می شود.

» خود کنترلی ندارند

از جمله موارد مهمی که باعث می شود افراد دچار فقر مالی شوند، نداشتن خود کنترلی است. به عنوان مثال، شما تصمیم می‌گیرید به خرید بروید. در هنگام قدم زدن در فروشگاه وسوسه می‌شوید تا چیزهایی که نیاز ندارید بخرید. یا این که به تازگی برای خود پیراهن خریدید اما با دیدن پیراهن زیبایی بدون هیچ مقاومتی سریع تسلیم می‌شوید و آن پیراهن را می‌خرید. این موارد و مشابه آن‌ها، نشان می‌دهند شما از نظر مالی خود کنترلی ندارید.

نداشتن خود کنترلی باعث می‌شود شما نتوانید پول خود را حفظ کنید و به راحتی، بدون آن‌که بدانید پول‌تان را کجا و چرا خرج کردید، آن را از دست می‌دهید.

» از دیگران تقلید می‌کنید

در بسیاری از خانواده‌ها، فرزندان رفتار مالی والدین‌شان را تقلید می‌کنند. در بیش‌تر موارد فرقی ندارد پدری و مادری رفتار مالی درستی نداشته باشد و عادت های مالی اشتباه انجام دهد یا این‌که دارای اطلاعات درست مالی باشند و مدیریت پول را به خوبی بدانند، در هر صورت فرزند آن‌ها همان رفتارها را از خود بروز خواهد داد.

اگر پدر و مادری، رفتار صحیح مالی داشته باشند، نه تنها تقلید از آن‌ها بد نیست، بلکه این‌کار به کودک کمک می‌کند تا از نظر اقتصادی در جایگاه درستی قرار بگیرد. اما مشکل اصلی دقیقا اینجاست که در جامعه ما، بیش‌تر خانواده‌ها اطلاعات مالی و هوش مالی بالایی ندارند و وقتی فرزندانشان سعی می‌کنند شبیه آن‌ها رفتار کنند، با مشکلات اقتصادی زیادی رو به رو می‌شوند.

اگر والدینی باورهای غلطی درباره پول داشته باشد، همیشه آن را چرک دست بدانند، به آن اهمیت ندهند، به صورت مچاله در کیف خود بیاندازند و سعی نکنند دخل و خرج خود را مدیریت کنند، انتقال این رفتارها به فرزندان‎شان می‌تواند آینده اقتصادی آن کودک را تحت شعاع قرار دهد. بنابراین، بهتر است به جای تقلید رفتار دیگران سعی کنید دانش مالی کافی کسب کنید.

برنامه‌ریزی مالی

» برنامه مالی ندارید

آیا شما برنامه مالی خاصی برای خودتان در نظر گرفته‌اید؟ اگر هیچ برنامه و استراتژی ندارید، پس شما هم در حال انجام یکی از خطاهای رایج اقتصادی هستید. زمانی که فرد هیچ برنامه‌ای برای دخل و خرج خود نداشته باشد، در زمان‌هایی که بحران مالی سراغ او می‌آید، به راحتی شکست می‌خورد.

در حقیقت، در جوامع امروزی برنامه‌ریزی به خصوص برنامه‌ریزی مالی از اهمیت بالایی برخوردار است و افراد بدون برنامه و چشم‌انداز مالی، در نوسان‌های اقتصادی جامعه  محکوم به شکست هستند.

یک برنامه مالی درست به حرکت شما جهت می‌دهد و بهتر می‌توانید شرایط اقتصادی‌تان را مدیریت کنید.

» وام با بهره بالا

از جمله اشتباهاتی که افراد زیادی مرتکب آن می‌شوند این است که سراغ وام با بهره‌های بالا می‌روند. به اعتقاد آن‌ها این کار باعث ثروت‌مند شدن‌شان می‌شود. اما بهتر است بدانید که وام، ثروت نیست زیرا نه تنها باعث بدهکار شدن شما می‌شود بلکه شما مجبور هستید بیش‌تر از پولی که گرفتید پس بدهید.

در بعضی موارد نیز باعث استرس زیاد و به دردسر افتادن شما می‌شود. راه‌های زیادی برای کسب پول وجود دارد. می‌توانید به جای وام با بهره بالا سراغ روش‌های سرمایه‌گذاری درست بروید.

وام مالی

توجه داشته باشید، دنیای مالی نیاز به اطلاعات و دانش کافی دارد. شما نمی‌توانید بدون داشتن آموزش و اطلاعات کافی در این زمینه رشد چشم‌گیری داشته باشید.

افراد ثروت‌مند و موفق جامعه دارای هوش مالی هستند که به کمک این هوش می توانند درآمد، بدهی‌ها و گردش مالی‌شان را به طرز صحیحی مدیریت کنند و به رشد اقتصادی برسند. به یاد داشته باشید، برخی اشتباهات مالی شاید به ظاهر ساده باشند اما مانع از رشد اقتصادی ما می‌شوند.

شناخت این موارد می‌توانند به افزایش آگاهی ما کمک قابل توجهی کنند. در ادامه قصد داریم ابتدا به اهمیت هوش مالی بپردازیم و سپس به سراغ راهکارهایی برای افزایش این نوع هوش برویم.

اهمیت هوش مالی

اهمیت هوش مالی

 با توجه به تعریفی که در بخش قبلی ارائه شد، حتما تا حد زیادی متوجه اهمیت هوش مالی شده‌اید. اما به دلیل اهمیت بسیار بالای این موضوع دوست دارم بیش‌تر و مفصل‌تر درباره آن صحبت کنم.

مهم نیست شما صاحب کارخانه هستید یا فقط اقتصاد خانواده‌تان را اداره می‌کنید. در هر صورت افزایش هوش مالی به شما کمک خواهد کرد تا شرایط بهتری داشته باشید. در ادامه به چند مورد مهم اشاره خواهم کرد که با کمک این نوع هوش می‌توانید به آن‌ها دست پیدا کنید.

  1. مدیریت و حفظ پول: زمانی‌که شما مهارت‌های مدیریت مالی را بیاموزید، می‌توانید دخل و خرج‌تان را مدیریت کنید و گردش مالی‌تان را تحت کنترل قرار دهید. مدیریت ثروت به شما کمک می‌کند تا اگر جامعه نیز دچار بحران مالی شد، شما بتوانید خودتان را سرپا نگه دارید و تحت تاثیر اوضاع قرار نگیرید. در حقیقت، شما با افزایش دانش مالی‌، خودتان را در برابر هر شرایطی بیمه می‌کنید و زمانی که کنترل اوضاع از دست همه خارج می‌شوید، شما می‌توانید به راحتی شرایط را تحت کنترل خود نگه دارید.
  2. بهبود رابطه‌تان با پول: بسیاری از مردم جامعه به دلایل مختلف رابطه خوبی با پول ندارند. از جمله این دلایل می‌توان به باورهای نادرستی اشاره کرد که توسط جامعه یا خانواده در ذهن ما شکل گرفته است. ما با باورهای نادرستی مانند “پول چرک کف دست است”‌،‌ “خدا ثروت‌مندان را دوست ندارد”، ‌” پول عامل بدبختی است” و مشابه این‌ها بزرگ شدیم اما هوش مالی به ما کمک می‌کند تا در رابطه خود با پول تجدید نظر کرده و باورهای درستی را جایگزین باورهای اشتباه‌مان کنیم و نسبت به مسائل مالی و اقتصادی ذهنیت خوبی در خود به وجود بیاوریم.
  3. پیدا کردن راه‌های جدید برای کسب درآمد بیش‌تر: وقتی فرد اطلاعات کمی درباره مسائل مالی دارد، نمی‌تواند پول خود را در زمان و شرایط درست استفاده کند، راه‌های سرمایه‌گذاری را بلد نیست و  در نتیجه نه تنها میزان پول و ثروت او بیش‌تر نمی‌شود، بلکه گاهی سرمایه اصلی خود را نیز از دست می‌دهد. شما اگر دوست دارید زندگی بهتری از نظر اقتصادی داشته باشید، نیاز به دانش روز مالی دارید. به عنوان مثال، این‌که بدانید چه زمانی برای سرمایه‌گذاری خوب است، چگونه می‌توان از راه‌های مختلف سرمایه‌تان را چند برابر کنید، در کجا سرمایه گذاری کنید، چه سهامی بخرید و چه زمانی سهام‌تان را بفروشید. آگاهی درباره همه این موارد امتیازات بسیار بزرگی محسوب می‌شوند که می‌توانند اقتصاد شما را به شدت متحول کنند. 
  4. دست از سرزنش دیگران برمی‌دارید: زمانی که شما اطلاعات مالی‌تان را افزایش می‌دهید، بهتر می‌توانید دست از متهم کردن دیگران بردارید. زیرا هر کدام از ما مسیری را در گذشته طی کردیم. با نگاه کردن به این مسیر به راحتی متوجه می‌شویم اگر شخصی سر ما کلاه گذاشت یا اگر سرمایه‌مان را از دست دادیم، به دلیل پایین بودن اطلاعات خودمان بوده است.  در حقیقت اگر کلاهی هم سرمان رفته، ما با کسب دانش و آموزش کافی نه تنها می‎‌توانیم به اشتباهات گذشته خود پی ببریم، بلکه می‌توانیم بدون سرزنش دیگران، یک آینده عالی برای خود خلق کنیم.
  5. کنترل شرایط: آیا تا به حال برایتان پیش آمده احساس کنید کنترل شرایط اقتصادی‌تان از دست شما خارج است؟ در این وضعیت ممکن است با خودتان فکر کنید هر چه پیش آید خوش آید. اما افرادی که هوش مالی بالایی دارند و مدیریت شرایط را بلد هستند، به راحتی می‌توانند تحت هر شرایطی اوضاع را تحت کنترل خود قرار دهند. آن‌ها به خوبی می‌دانند که با پول‌های خود قرار است چه کاری انجام دهند، به کدام هدف برسند و چگونه از بحران خارج شوند. در حقیقت، هوش و دانش مالی به شما یاد می‌دهد به بهترین صورت شرایط را کنترل و مدیریت کنید و این اتفاق بسیار خوبی است. زیرا بیش‌تر افراد به دلیل ناتوانی در کنترل شرایط، پول خود را از دست می‌دهند.
  6. داشتن تیم کاری بهتر: اگر شما به عنوان مدیر با مباحث مالی آشنا نباشید، نمی‌توانید انتظار داشته باشید که کارمندان‌تان اطلاعات زیادی در این زمینه داشته باشند، وظایف‌شان را به بهترین صورت انجام دهند یا از بحران‌ها به خوبی خارج شوند. برای داشتن یک تیم کاری خوب، باید یک مدیر باسواد، کارآمد و با اطلاعات کافی در راس کار باشد. در این صورت، هر فردی را در تیم خود به کار نمی‌گیرد و یا اگر لازم باشد آموزش های لازم را به تیم خود می‌دهد و آن‌ها را به درستی مدیریت می‌کند. بنابراین، وقتی شما اطلاعات مالی خوبی داشته باشید، مدیر بهتری خواهید شد. در نتیجه، تیم کاری بهتری نیز خواهید داشت.

در ادامه راهکارهایی خواهیم آموخت که با کمک آن‌ها می‌توانیم هوش مالی را افزایش و ثروتمندتر شویم.

عادت‌های مالی

عادت‌های مالی‌تان را بررسی کنید

اگر امروز حقوق می‌گیرید و تا پنج شش روز آینده پول‌تان تمام می‌شود و در نهایت تا آخر ماه مجبور می‌شوید به سختی زندگی کنید و از دیگران قرض بگیرید، شما عادت‌های مالی اشتباهی دارید. باید نگاهی به عملکرد خود بیاندازید. برای این کار لازم است چند ماه گذشته را مرور کنید.

یک کاغذ و قلم بردارید و بنویسید که در چند ماه گذشته، بعد از دریافت حقوق‌تان چه چیزهایی خریدید و پول‌های خود را در کجا خرج کردید.
با بررسی نحوه عملکرد مالی‌تان بهتر متوجه می‌شوید که چرا پول دست‌تان نمی‌ماند.

شاید پول خود را صرف چیزهایی غیر ضروری کردید یا شاید هم حتی به خاطر ندارید که چه بر سر پول‌تان آمده است. در هر صورت اگر  بررسی دقیق بر روی عادت‌های مالی و نحوه خرج کردن‌تان داشته باشید، بهتر می‌توانید حساب‌هایتان را مدیریت کنید و اشتباهات مالی گذشته را تکرار نکنید.

بهتر است تنها خرید بروید و برنامه داشته باشید

خرید کردن بدون برنامه از جمله مواردی است که باعث می‌شود تا ما چیزهایی بخریم که به آن‌ها نیاز نداریم و در نهایت پول کم بیاوریم. بنابراین، بهترین کار این است که قبلا از رفتن به خرید یک لیست از چیزهایی که نیاز دارید بنویسید و لیست را همراه خودتان به فروشگاه و مرکز خرید ببرید.

زمانی که شما با برنامه به خرید می‌روید، میزان خرید هیجانی شما به حداقل می‌رسد.

البته یکی دیگر از توصیه‌هایی که برای خرید کردن وجود دارد این است که بهتر است تنها به خرید بروید. در بیش‌تر مواقع همراهی با دیگران به خصوص دوستان‌مان باعث می‌شود هیجانی‌تر خرید کنیم. حتی گاهی مساله چشم و هم چشمی هم مطرح می‌شود. بنابراین بهتر است به تنهایی به خرید بروید یا این‌که با افرادی همراه شوید که با آن‌ها تعارف ندارید و خود واقعی‌تان هستید.

باورهای مالی

باورهای مالی‌تان را شناسایی کنید

از دیگر راهکارهایی که باعث افزایش هوش مالی شما می‌شود، شناسایی باورهای ‌مالی‌تان است. زمانی که ما باورهای مالی‌مان را شناسایی می‌کنیم، می‌توانیم در صورت اشتباه بودن باورهایمان، آن‌ها را تغییر دهیم.

شما درباره پول چگونه فکر می‌کنید:

  • آیا به نظر شما پول راحت به دست می‌‌آید یا باید برای به دست آوردن پول باید سختی کشید؟
  • شما فکر می‌کنید پول چرک کف دست است یا این‌که پول را ارزشمند می‌دانید؟
  • به نظر شما ثروتمندان آدم‌های خوبی هستند یا فکر می‌کنید آن‌ها افراد بدی هستند؟
  • از نظر شما ثرووت باعث خوشبختی فرد می‌شود یا بدبختی؟

این نوع سوالات باعث می‌شوند تا شما بتوانید باورهای ذهنی‌تان را بهتر شناسایی کنید. اگر شما پول را بی ارزش می‌دانید، فکر می‌کنید برای پول درآوردن باید سخت کار کرد، ثروت‌مندان را آدم‌های بدی می‌دانید و همچنین عقیده دارید که پول باعث بدبختی است؛ همین حالا دست به کار شوید و در باورهایتان تجدید نظر جدی داشته باشید.

باورهای محدود کننده مالی از جمله عواملی هستند که جلوی ثروت‌مند شدن ما را می‌گیرند. این باورها محدود کننده را باورهای درست مالی جایگزین کنید تا ثروت به سمت زندگی شما روانه شود.

تعیین اهداف مالی

تعیین اهداف مالی

همان‌طور که همه می‌دانیم، هدف‌گذاری از جمله مسائل مهمی است که نباید آن را نادیده بگیریم. فردی که هدف ندارد، مانند کشتی سرگردان در اقیانوس است که نمی‌داند باید کجا برود و مقصدش کجاست.

اما هدف‌گذاری تنها مربوط به مسائل درسی و شغلی نیست، بلکه هدف‌گذاری مالی نوعی از هدف‌گذاری است که افراد دارای هوش مالی بالا آن را انجام می‌دهند.

شما باید برای خودتان اهداف مالی مشخصی داشته باشید. این‌کار به شما کمک می‌کند تا برای رسیدن به آن نقطه تلاش کنید و منابع مالی‌تان را بی‌جهت مصرف نکنید.

سرمایه‌گذاری و درآمد دوم

سراغ سرمایه‌گذاری و درآمد دوم بروید

اگر شما به فکر بیش‌تر کردن پول‌هایتان نباشید، نمی‌توانید پیشرفت مالی راتجربه کنید. یکی از روش‌هایی که به شما کمک می‌کند تا وضعیت مالی بهتری داشته باشید، سرمایه‌گذاری است.

البته سرمایه‌گذاری نیاز به  دانش و آگاهی دارد. بنابراین نباید بی‌گدار به آب بزنید. شما می‌توانید در جاهای مختلف مثل بانک و بورس سرمایه خود قرار دهید. بورس یکی از بهترین مکان‌ها برای  سرمایه‌گذاری است. البته به شرطی که با دانش انجام شود و شخص اطلاعات کافی درباره خرید و فروش سهام، زمان مناسب برای سرمایه‌گذاری و اطلاعات دیگر را داشته باشد. اگر شما بدون داشتن دانش در بورس سهام بخرید، به احتمال زیاد با شکست مواجه می‌شوید.

علاوه بر سرمایه‌گذاری، شما می‌توانید به فکر یک شغل دوم نیز بروید. این‌کار باعث رشد چشم‌گیر وضعیت اقتصادی‌تان می‌شود. برای مثال اگر در زمینه خاصی استعداد دارید مثل زبان، برنامه نویسی و … می‌توانید کلاس‌های آنلاین برگزار کنید.

بدهی مالی

بدهی را به حداقل برسانید
 

نطر شما درباره وام یا قرض گرفتن از دیگران چیست؟ آیا شما عادت دارید که از دیگران پول قرض کنید یا یک وام بگیر حرفه‌ای هستید؟ آیا فکر می‌کنید پول وام یا بدهی جزو ثروت شما محسوب می‌شود؟

باید حقیقتی را با شما در میان بگذارم، پولی که از دیگران یا بانک می‌گیرید نه تنها دارایی محسوب نمی‌شود بلکه اثرات منفی زیادی دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به عدم آرامش ذهنی و  استرس اشاره کرد.

زمانی که ما به کسی بدهکار هستیم، دائما ذهن‌مان حول و محور آن می‌چرخد و زندگی‌مان تحت شعاع قرار می‌گیرد. شاید موعد پرداخت به تاخیر بیافتد و ما فشار مضاعفی تحمل کنیم.

کارشناسان اقتصادی به ما توصیه می‌کنند تا حد امکان وام و قرض نگیریم و بدهی‌های خود را هرچه سریع‌تر پرداخت کنیم. ما می‌توانیم با برنامه‌ریزی صحیح مالی،‌ مدیریت درست ورودی‌ها و خروجی‌های مالی‌، سرمایه‌گذاری مطمئن و ایجاد منبع درآمد دوم پول کافی وارد زندگی‌مان کنیم. در این صورت نیازی به گرفتن وام یا قرض کردن از دیگران نداریم.

  1. تاثیر نظم در موفقیت و زندگی (۴ راهکار برای منظم بودن)
  2. اعتماد به نفس چیست؟ راه‌های افزایش اعتماد به نفس
  3. باورها و افکاری که مانع از افزایش ثروت شما می‌شود

نتیجه گیری هوش مالی

 این نکته را به خاطر بسپارید که با اصلاح رفتارها و باورهای اشتباه مالی‌تان می‌توانید گام بزرگی در جهت بهبود شرایط مالی‌ خود بردارید. بنابراین یکی از اولویت مهم زندگی‌تان این باشد که اطلاعات مالی‌تان بالا ببرید و باورهای درست درباره پول و هوش مالی خود داشته باشد.